Raport

Opis projektu

Dostępność informacji o działalności parlamentu narodowego jest warunkiem koniecznym dla silnej i stabilnej demokracji. Zakres publikowania danych o sposobie działalności różnych izb parlamentarnych i sposób ich udostępnienia znacznie się różnią w różnych państwach. Sposoby publikowania danych parlamentarnych są niezwykle istotne, ponieważ określają, jak łatwo jest je odszukać, zrozumieć, pozyskać oraz przetworzyć.

Niniejsza publikacja analizuje i podsumowuje dostępność i otwartość wielu typów danych parlamentarnych w 12 izbach parlamentarnych Grupy Wyszehradzkiej i krajów Bałkanów Zachodnich (Albania, Bośnia i Hercegowina, Czechy, Węgry, Kosowo, Czarnogóra, Polska, Serbia, Słowacja). Jej celem jest pomoc w zwiększeniu dostępności, jakości i możliwości przetwarzania informacji parlamentarnych poprzez porównanie analizowanych izb parlamentarnych, identyfikację mocnych i słabych stron oraz rekomendowanie konkretnych strategii ich łagodzenia.

Najważniejsze ustalenia:

• Izby parlamentarne w krajach Grupy Wyszehradzkiej generalnie wykazują wyższy poziom dostępności danych i otwartości izb parlamentarnych niż kraje Bałkanów Zachodnich. Istnieją jednak pozytywne przykłady przejrzystości parlamentarnej w krajach Bałkanów Zachodnich, a także znaczące braki w krajach Grupy Wyszehradzkiej.

• Najbardziej otwarte izby parlamentarne to Izba Poselska Republiki Czeskiej oraz Sejm i Senat RP. Najmniej otwarte są parlamenty Kosowa i Bośni i Hercegowiny.

• Dane związane z sesjami plenarnymi są bardziej dostępne niż dane związane z posiedzeniami komisji parlamentarnych w każdym sprawdzanym parlamencie.

• Wiele dokumentów jest publikowanych w formacie PDF i jako pliki tekstowe, które utrudniają odczytywanie ich przez urządzenia i ponowne ich użycie.

• Żaden parlament w regionie nie zapewnia interfejsu programowania aplikacji (API), który pozwoliłby na zdalny dostęp do bazy danych parlamentarnej dla programistów. Co więcej, parlament Węgier poprzez captcha zapobiega automatycznemu, zdalnemu dostępowi do strony parlamentarnej.

Rekomendacje:

• W wielu izbach parlamentarnych informacje o doświadczeniu zawodowym, wykształceniu i innych stanowiskach w sektorze publicznym zajmowanych przez ich członków są niekompletne i niemożliwe do porównania. Ten problem mógłby zostać rozwiązany, gdyby członkowie parlamentów zostali poproszeni o wypełnienie standaryzowanego kwestionariusza.

• Wiele izb parlamentarnych publikuje oświadczenia majątkowe swoich członków. Są one jednak publikowane jako pliki PDF i czasami nawet skany ręcznie pisanych dokumentów. Jakość oświadczeń majątkowych wzrośnie, jeśli deklaracje zostaną wydane w formacie do odczytu maszynowego (np. w formie danych tabelarycznych).
• Transkrypcje z sesji parlamentarnych są często publikowane w plikach PDF, gdzie nie istnieje standaryzowany podział na pojedynczych mówców. Proponujemy publikować transkrypcje w formatach HTML, XML lub JSON. Pozwoli to na zwiększenie możliwości przetwarzania tego rodzaju danych.

• W wielu parlamentach treści posiedzeń komisji są jedynie streszczane w krótkich raportach. Proponujemy publikować nagrania audio oraz wideo albo transkrypcje posiedzeń komisji.

• Wiele parlamentów publikuje jedynie wyniki wybranych głosowań, które miały miejsce podczas sesji plenarnych (np. tylko końcowe głosowanie nad projektem legislacyjnym). Radzimy, aby domyślnie publikować wszystkie wyniki głosowań (poza np. głosowaniami tajnymi).

• Wyniki głosowań, które odbywają się podczas posiedzeń komisji nie są skategoryzowane według głosów konkretnych posłów w żadnym badanym kraju. Rekomendujemy, aby rejestrować i publikować wyniki przynajmniej najważniejszych głosowań, które odbywają się podczas posiedzeń komisji.

• Większość parlamentów w regionie rejestruje nagrania audio i video sesji plenarnych. Rekomendujemy, aby udostępnić je do pobrania oraz wprowadzić znaczniki, które pozwalają na identyfikację mówców.

• Większość aktów prawnych publikowanych na stronach internetowych parlamentów (np. teksty projektów ustaw, poprawki, uchwały komisji, zaakceptowane akty legislacyjne) są publikowana w plikach PDF i DOC. Rekomendujemy, aby publikować akty prawne w formatach HTML, XML itd., aby zwiększyć możliwość ich maszynowego odczytu.

• Rekomendujemy udostępnianie surowych danych parlamentarnych w formatach możliwych do maszynowego odczytu i dostępnych zdalnie oraz umożliwienie ich masowego pobierania, np. przez API.

Pozytywne przykłady:

• W Czechach, Polsce i Słowacji oficjalne strony parlamentarne zawierają informacje o tożsamości oraz kontakcie do asystentów członków parlamentu.

• Na Słowacji pensje asystentów członków parlamentu są ujawniane.

• Parlamenty Czech, Czarnogóry, Polski i Słowacji publikują oświadczenia majątkowe swoich członków.

• Polski Sejm jest jedyną izbą parlamentarną w regionie, która publikuje informacje o wydatkach posłów na podróże służbowe.

• Polski Senat jest jedyną izbą parlamentarną w regionie, która regularnie publikuje raporty o interakcjach senatorów i lobbystów, uwzględniając w nich nazwiska i miejsce zatrudnienia.
• W parlamentach Albanii, Węgier oraz polskim Sejmie, transkrypcje posiedzeń komisji są publikowane na oficjalnej stronie internetowej.

• Parlamenty Czech, Polski i Słowacji publikują wyniki wszystkich głosowań, które miały miejsce podczas sesji plenarnych oraz dane o głosach oddanych indywidualnie przez każdego członka parlamentu.

• W Bośni i Hercegowinie nagrania audio sesji plenarnych są publikowane w plikach, które można pobrać.

• W Polsce nagrania wideo sesji plenarnych zawierają znaczniki, które pozwalają na identyfikację poszczególnych mówców.

• Oficjalna strona internetowa czeskiej Izby Deputowanych zawiera graficzny przegląd przepływu każdego aktu prawnego w procesie legislacyjnym.

• Czeska Izba Deputowanych zapewnia regularnie aktualizowane surowe zrzuty parlamentarnych baz danych.